Baza wiedzy

Instytut Idei, nr 7, lato 2014 r.


Instytut Obywatelski prezentuje kolejny numer kwartalnika „Instytut Idei” zatytułowany „Jak się samorządzić?“

Tym razem przyglądamy się zjawisku samorządności w Polsce. Diagnozujemy najważniejsze problemy, z jakimi w kontekście dynamicznie zmieniających się warunków społeczno-gospodarczych stykają się lokalni włodarze. Wskazujemy mechanizmy wspierające rozwój społeczności lokalnych. Wreszcie, w części o dobrych praktykach pokazujemy, że w Polsce, mimo szeregu ograniczeń, samorząd może świetnie działać.

Z tekstów przedstawionych w numerze wyłania się obraz Polski lokalnej, przed którą stoi wiele wyzwań: począwszy od wymagającego zmian systemu finansowania samorządów, poprzez rosnącą potrzebę redefiniowania samorządności, cyfryzację, aż po wyzwania związane ze zmianami demograficznymi.

Kiedy mówimy: samorząd lokalny, myślimy: mieszkańcy. Autorzy „Instytutu Idei” podkreślają zgodnie, jak ważne jest włączanie obywateli we współdziałanie i współrządzenie. Budżety obywatelskie, gminne rady seniorów czy aktywne ruchy miejskie to tylko kilka przykładów, jak w praktyce można i należy to robić.

„Idea, by ważne dla lokalnej społeczności decyzje były podejmowane przez jej członków, należy z pewnością do najważniejszych, jakie zapadły w Polsce po 1989 roku” – pisze we wstępie do tego numeru Jarosław Makowski, dyrektor Instytytu Obywatelskiego. Zdanie to podziela współtwórca reformy samorządowej prof. Jerzy Regulski, który w rozmowie z nami mówi tak: „Ani parlament, ani rząd nie przekształcą ludzkiej mentalności. Stąd właśnie wzięła się konieczność stworzenia organizacji pozarządowej”.

W tym miejscu nasuwa się pytanie o to, czy obywatele mogą zastąpić władze publiczne? Zdaniem dr Cezarego Trutkowskiego i dr Sławomira Mandesa: „Partycypacja nie zastąpi dobrej organizacji ani procedur administracyjnych, może jednak stanowić ważne ich uzupełnienie, a zapewne – w niektórych wypadkach – również ich alternatywę.”

Całość numeru poprzedzona jest zapisem debaty na temat przyszłości polskich metropolii. O kondycji finansowej, rynku pracy, ładzie przestrzennym i przyszłości swoich miast rozmawiali prezydenci: Hanna Gronkiewicz – Waltz (prezydent Warszawy), Hanna Zdanowska (prezydent Łodzi) i Krzysztof Żuk (prezydent Lublina).

Zapraszamy do lektury!

Pobierz plik